, Profesor Uniwersytetu Medycznego dr hab. med. Robert Juszkat

 

Strona główna Tętniak rozwarstwienia aorty

Tetniak rozwarstwienia aorty

Podział wg De Bakey’a:

  • typ I - obejmuje całą aortę piersiową

  • typ II - obejmuje część wstępującą aorty

  • typ III - obejmuje część zstępującą aorty

 

Gdy dochodzi do powikłań tętniaków aorty piersiowej, które obarczone są wysoką śmiertelności, mówimy wtedy o ostrym rozwarstwieniu aorty (ang. AAD, acute aortic dissection), które jest zagrożeniem życia (śmiertelność ponad 50%). Wyrażenia tętniak rozwarstwienia aorty używamy, gdy rozwarstwienie występuje w aorcie poszerzonej. Do rozwarstwienia ściany aorty dochodzi kiedy pęka błona wewnętrzna, a krew pod ciśnieniem wytwarza wewnętrzny kanał, który oddziela błonę wewnętrzną od błony środkowej. Zazwyczaj jest to efekt nadciśnienia tętniczego. U ludzi młodych podłożem tego zjawiska jest upośledzenie tkanki łącznej, które występuje w zespole Marfana, czy zespole Ehlers-Danlos. Najczęściej, w przypadku 60-70% przypadków, miejsce pęknięcia błony wewnętrznej lokalizuje się w aorcie wstępującej, czyli w odcinku, który położony jest najbliżej serca lub tuż pod odejściem lewej tętnicy podobojczykowej w  aorcie zstępującej. Charakterystyczne objawy to nagły początek i gwałtowny ból w klatce piersiowej lub plecach. Często pierwszym objawem jest omdlenie. Towarzyszą im również uczucie lęku, obfite pocenie się, zawroty głowy oraz wymioty. Dochodzi również do niewydolności krążenia, czyli wstrząsu kardiogennego. W przypadku pęknięcia aorty, ból jest nagły i bardzo silny. Prawdopodobieństwo wystąpienia rozwarstwiającego tętniaka aorty wzrasta u mężczyzn w przedziale wiekowym od 50 do 60 lat, natomiast u kobiet w trzecim trymestrze ciąży, u osób zażywających narkotyki oraz u palaczy, a także u osób, które przeszły tępy uraz klatki piersiowej.

Wg Stanford rozwarstwienie aorty wstępującej typu A to nagły stan wymagający natychmiastowej interwencji chirurgicznej. Ryzyko śmiertelności jest wysokie. Rozwarstwienie aorty może być powikłane tamponadą serca (gromadzenie się płynu w worku osierdziowym) . Objawy zbliżone są do zawału serca. Występuje także uciski na naczynia łuku aorty, który powoduje niedokrwienie mózgu.

Rozwarstwienie typu B wg Stanford powstające dystalnie w stosunku do lewej tętnicy podobojczykowej. Ten typ rozwarstwienia jest zwykle prawie bezobjawowy. Leczenie operacyjne nie jest konieczne. Wystarczy nadzór radiologiczny nad pacjentem.

     

Tomografia komputerowa jest podstawową metodą badań w przypadku tętniaka rozwarstwienia aorty. Pozwala określić jego wymiary, rozległość oraz stosunek do ściany aorty. Diagnozę stawia się także na podstawie badania USG, rezonansu magnetycznego oraz angiografii.
Sposób leczenia jest zależny od zaawansowania rozwarstwienia aorty oraz lokalizacji rozwarstwienia. Jeżeli rozwarstwienie znajduje się nad tętnicami wieńcowymi najczęściej dochodzi do interwencji kardiochirurgicznej, podczas której klatka piersiowa zostaje otwarta, a uszkodzony odcinek aorty zostaje wymieniony. Alternatywą dla operacji jest leczenie wewnątrznaczyniowe, które polega na wykonaniu niewielkiego nacięcia w pachwinie oraz wprowadzeniu przez to nacięcie protezy naczyniowej tzw. stentgraftu.

Czynniki ryzyka wystąpienia tętniaka rozwarstwienia aorty:

  • płeć męska;

  • nadciśnienie tętnicze

  • poszerzenie aorty,

  • zespół Marfana,

  • rodzinne występowanie rozwarstwienia aorty,

  • anomalie budowy zastawki aortalnej,

  • koarktacja aorty,

  • zespół Ehlersa-Danlosa,

  • tępę urazy klatki piersiowej,

  • zespół Cushinga,

  • nawracające zapalenie wielochrząstkowe,

  • wielotorbielowatość nerek.