, Profesor Uniwersytetu Medycznego dr hab. med. Robert Juszkat

 

Strona główna Leczenie Wewnątrznaczyniowe

Wewnątrznaczyniowe

Leczenie wewnątrznaczyniowe polega na użyciu podczas zabiegu stentgraftu. Pierwszy zabieg z użyciem stentgraftu miał miejsce w  Kijowie w 1986 roku i został przeprowadzony przez Volodosa.

Stentgraft jest to rurka, jakby sprężynka, przypominająca siatkę z drutu. Może być on wykonany ze stali nierdzewnej, nitynolu lub stopu chromowo-kobaltowego. Pierwszy zabieg z użyciem stentgraftu miał miejsce w Kijowie w 1986 roku. Stentgrafty różnią się między sobą materiałem z jakiego są wykonane, elastycznością, średnicą, a także siłą rozprężania, średnicą, elastycznością i siłą rozprężania. Są one dobierane do pacjentów indywidualnie.

Podczas zabiegu złożony stentgraft umieszczony zostaje w zwężonym naczyniu krwionośnym. Balonik, który znajduje się w jego wnętrzu wypełnia się powietrzem i rozpycha stent. Następnie balonik jest wyciągany. Celem zabiegu jest przywrócenie prawidłowego przebiegu krwi oraz zatrzymanie rozwoju schorzenia.

Celem leczenia wewnątrznaczyniowego jest wyłączenie tętniaka z krążenia, które uzyskuje się poprzez wprowadzenie do światła aorty z tętniakiem protezy wewnątrznaczyniowej, czyli stentgraftu.

Do zabiegu wewnątrznaczyniowego z użyciem stentgraftu pacjentów kwalifikuje radiolog zabiegowy, chirurg naczyniowy lub angiolog. Przed zabiegiem dochodzi również do konsultacji z lekarzem internistą, kardiologiem czy anestezjologiem.

Tętniak aorty brzusznej

Przed zabiegiem konieczna jest dokładna ocena średnicy, długości oraz stopnia zagięcia szyi tętniaka, a także obecnych w niej skrzeplin lub uwapnionych blaszek miażdżycowych. Także przebieg i średnica tętnic biodrowych decydują o wyborze systemu wprowadzającego ze stentgraftem, a niedrożność lub zwężenia mogą być powodem wykluczenia chorego z zabiegu. Uzyskanie dokładnych pomiarów aorty brzusznej uzyskuje się za pomocą angiografii tomografii komputerowej – angioKT. Zabiegi wewnątrznaczyniowe tętniaków aorty brzusznej mogą być przeprowadzane w znieczuleniu zewnątrzoponowym, ogólnym, miejscowym. W pachwinach wykonywane są dwa nacięcie, w celu dostępu do tętnic udowych, przez które zostaje wszczepiona proteza – stentgraft, aby wyłączyć tętniaka z krążenia. Pacjenci po zabiegu zazwyczaj podlegają okresowi hospitalizacji, który wynosi mniej więcej 3 dni. Wskazaniem do zabiegu jest wielkość tętniaka, którą jest jego średnica 50-55 mm. Rokowania operacji tętniaków aorty brzusznej są pomyślne.

Przeciwwskazaniem do leczenia tętniaków aorty brzusznej przy użyciu stentgraftu są m.in. niekorzystne warunki anatomiczne tętniaka lub tętnic biodrowych, szyja tętniaka krótsza niż 8mm, miażdżyca tętnic, 80% zwężenie tętnic nerkowych, wcześniejsze operacje w okolicy jamy brzusznej.

Powikłania jakie mogą wystąpić po wewnątrznaczyniowym leczeniu tętniaków aorty to przecieki wewnętrzne do worka tętniaka tzw. endoleak. O przecieku mówimy kiedy krew napływa do worka, pomimo jego zaprotezowania. Może to zostać zaobserwowane podczas badań pooperacyjnych ultrasonograficznych, tomografii komputerowej oraz angiograficznych. Przecieki dzielimy na pierwotny i wtórny. Przeciek pierwotny utrzymuje się lub zostaje wykryty do 30 dni po wykonanym zabiegu. Przeciek wtórny natomiast pojawia się i jest rozpoznany po 30 dniach od wykonanego zabiegu. Innym powikłaniem jest zwiększenie si ę ciśnienia wewnątrz worka mimo braku przecieku tzw. endotension. Powoduje ono zwiększenie się ciśnienia wewnętrznego, powiększenie worka, w wyniku czego może dojść do pęknięcia. Możliwa jest także migracja protezy.

Tętniak aorty brzusznej może współwystępować z RAS, czyli ze zwężeniem tętnicy nerkowej. Leczenie wewnątrznaczyniowe tętników aorty brzusznej często zastępuje operacje otwartą. Angioplastyka RAS stała się zamiennikiem dla rewaskularyzacji chirurgicznej.

 

Tętniak aorty piersiowej

 

Dzięki radiologicznym badaniom obrazowym możliwe jest rozpoznanie chorób przewlekłych, jak i zmian zagrażających życiu. Obraz angio KT i angio MR w kilka sekund obrazują całą aortę piersiową, od łuku do rozwidlenia. Obraz uzyskany w tych badaniach pozwala na określenie stanu ściany aorty, jej rozległości, rozwarstwienia, obecności owrzodzeń, miejsca pęknięcia, a także krwiaków śródściennych. Większość schorzeń aorty piersiowej stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia, dlatego powinny być zdiagnozowane jak najszybciej, aby możliwy był dobór odpowiedniej metody leczenia. Najczęściej rozpoznawane są tętniaki prawdziwe. Stanowią one ok. 28% tętniaków piersiowych. Tętnica poszerzać się może z powodu miażdżycy, bakteryjnego zapalenia ściany aorty lub zwyrodnienia torbielowatego błony wewnętrznej, rozwarstwienia, tętniaki rzekome, krwiaki śródścienne, penetrujące owrzodzenia miażdżycowe i zmiany pourazowe.

Do zabiegów używane są stentgrafty samorozprężające się rzadziej rozprężane za pomocą balonów. Wprowadzane są do światła aorty z obwodu przez tętnicę udową.

Powikłania jakie mogą wystąpić po zabiegu to przeciek krwi w miejscu umocowania stentgraftu do błony wewnętrznej. Przeciek ten może prowadzić do pęknięcia aorty. Innym powikłaniem może być zamknięcie przez stentgraft odejścia tętnic zaopatrujących rdzeń kręgowy. Podczas wprowadzenia protezy wyzwala się reakcja zapalna, na której skutek utrzymuje się podwyższona temperatura ciała, a zmiany biochemiczne takie jak przesunięcie w stężeniach białek ostrej fazy mogą sugerować zakażenie. Zdarza się, że w niektórych przypadkach proteza musi zostać usunięta.

 

W przypadku rozwarstwienia aorty zadaniem stentgraftu jest zamknięcie przerwanej błony wewnętrznej i jej wzmocnienie. Chroni to aortę przed uwypukleniem i pęknięciem. W przypadku rozwarstwienia aorty typu B, w którym pęknięcie zlokalizowane jest przy odejściu lewej tętnicy podobojczykowej, implantacja stentgraftu może się wiązać z  zamknięciem ujścia tętnicy.